Người mẹ kế và hai con trai

Nhà nọ, vợ chết sớm để lại một đứa con trai còn nhỏ dại. Người chồng lấy vợ kế, lại cũng sinh được thêm một thằng con trai. Nhưng chẳng bao lâu thì chồng chết. Người mẹ kế tần tảo nuôi hai đứa con trai khôn lớn. Bà quý con riêng của chồng hơn cả con mình đứt ruột đẻ ra. Hai đứa trẻ cũng biết yêu thương nhau, anh biết kính mẹ nhường em, còn em thì biết yêu mến vâng lời anh.

Hai anh cùng học với thầy đồ ở làng bên. Đường đến trường phải qua một cánh đồng rộng. Một buổi sáng, hai anh em vừa ra tới giữa đồng, thì thấy một đứa bé ăn mày nằm chết gục bên bờ ruộng. Hai anh em chạnh lòng thương, dừng lại. Em hỏi:

- Anh ơi, làm thế nào bây giờ?

Anh nghĩ một lúc rồi bảo:

- Anh em ta cùng cởi áo gói lại, đem chôn làm phúc.

Trong lúc hai đứa bé đang loay hoay bên cái xác thì bỗng có người đi qua. Thấy vậy, người kia đinh ninh rằng hai đứa học trò đã đánh chết đứa ăn mày, bèn quát:

- Chúng bay là con nhà ai mà dám giết người?

Hai đứa bé sợ hãi, khóc lóc thảm thiết và kể lại sự tình, nhưng người kia vẫn không chịu nghe. Anh trói gô chúng lại rồi dắt lên trình quan.

Quan tra hỏi, hai anh em vẫn một mực khai:

- Chúng con đi học giữa đường

Chộ (thấy) ăn mày chết thảm thương

Cổi (cởi) áo biểu (bảo) nhau làm phúc.

Cuối cùng quan thét bảo:

- Chúng bay không biết giết người là có tội to hay sao? Trong hai đứa phải có một đứa đền mạng.

Nói rồi, quan sai lính tống chúng vào ngục.

Đêm ấy, quan đi qua nhà giam, bỗng nghe có tiếng rì rầm, bèn dừng lại lắng nghe. Thì ra hai đứa bé vừa khóc, vừa trò chuyện với nhau.

Đứa anh nói:

- Em ơi, anh đây coi như không có

Sống thì cũng được, thác thì cũng thôi.

Còn chút mẹ già tóc bạc da mồi

Em ở lại nuôi dì là phải.

Đứa em liền nói:

- Anh ơi, anh là con cả

Mai sau hương hỏa mới đành

Thà không em, mô lẽ không anh!

Thấy hai đứa bé giành nhau thế mạng, quan vô cùng cảm động. Hôm sau, quan đòi người mẹ kế đến hầu và bảo:

- Con mụ giết người, nhân mạng chí trọng, trong hai đứa bé, phải có một đứa đền tội. Vậy mụ muốn đứa nào sống, đứa nào phải chết?

Người mẹ sụt sùi thưa:

- Lạy quan lớn, nhà tôi vốn hiền lành phúc đức

Con chúng tôi không phải lũ giết người

Sự này oan uổng mười mươi

Xin quan lớn đèn trời soi xét!

Như mà quan bắt một người phải chết

Thì tôi xin thế mạng thay con.

Quan vẫn lập nghiêm bảo:

- Ta không kết án mụ, vì mụ không giết người. Ta chỉ cần hỏi mụ, trong hai đứa, đứa nào đáng khép vào tội chết?

Người mẹ khóc lóc thảm thiết rồi thưa:

- Ví mà quan chẳng thương tình

Thì xin hãy giết thằng em

Vì nó là con tôi sinh đẻ

Còn thằng anh, con chồng tôi thác ủy

Xin tha cho, để tôi khỏi phụ lòng chồng.

Nghe xong, quan cho hai đứa bé lại gặp mẹ và phán:

- Đêm qua, ta đã nghe hai đứa bé này nhường nhau sống, nay lại nghe lời mụ thưa trình, thì biết chắc chắn là con mụ vô tội. Mẹ như thế, không thể đẻ ra con bất lương. Anh em như thế, không phải là phường bất nghĩa. Ta tha cho hai con mụ, mụ hãy gắng mà cho chúng ăn học nên người.

Ba mẹ con mừng rỡ, lạy tạ quan rồi dắt nhau ra về.

Chuyện cái chùa hoang ở huyện Đông Triều

Đời nhà Trần, tục tin thần quỷ, thần từ, phật tử chẳng đâu là không có. Các chùa như chùa Hoàng Giang, chùa Đồng Cổ, chùa An Sinh, chùa An Tử, chùa Phổ Minh, quán Ngọc Thanh dựng lên nhan nhản khắp nơi...

Sự tích sông Tô Lịch

Ngày xưa về đời nhà Lý có một ông vua bị bệnh đau mắt. Mấy ông thầy thuốc chuyên môn chữa mắt ở trong kinh thành cũng như ngoài nội thành đều được vời vào cung chạy chữa...

Chử Đồng Tử và Tiên Dung

Thời Hùng Vương thứ ba có một người con gái nhan sắc như tiên, đặt tên là Tiên Dung. Tiên Dung rất đẹp, song tự nguyện không lấy chồng, chỉ ham thích phong cảnh, thường đi du lịch khắp nơi trong nước...

Bảy điều ước

Ngày xưa có hai vợ chồng bác nông sinh được hai người con trai. Người anh thì tham lam, lười biếng còn người em thì thật thà, tốt bụng, chăm chỉ chịu thương chịu khó...

Cường Bạo đại vương

Ngày xửa ngày xưa, có một chàng trẻ tuổi làm nghề mò tôm bắt cá tại vùng sông Bồi. Tuy quanh năm chỉ che thân một mảnh khố rách, chui rúc trong một túp lều ven sông, nhưng anh vẫn vui vẻ làm ăn, miệng luôn ca hát...

Sơn Tinh - Thủy Tinh

Vào đời Vua Hùng thứ 18, Vua có một người con gái đã đến tuổi cập kê, công chúa có dung nhan xinh đẹp tuyệt trần, lại còn có một làn da trắng trẻo mịn màng, dáng người nàng cũng cao ráo. Tên của nàng công chúa này là Mỵ Nương...

Sự tích chú cuội cây đa

Ngày xưa ở một miền nọ có một người tiều phu tên là Cuội. Một hôm, như lệ thường, Cuội vác rìu vào rừng sâu tìm cây mà chặt. Khi đến gần một con suối nhỏ, Cuội bỗng giật mình trông thấy một cái hang cọp...

Rắn báo oán

Ngày ấy, trong một gò đất cây cối mọc um tùm ở làng Nhị Khê gọi là gò Rùa, có một con rắn mẹ sống với một đàn con...

Truyện cổ tích quả bầu tiên

Ngày xửa, ngày xưa có một chú bé con nhà nghèo, nhưng vô cùng tốt bụng. Chú luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ, chăm sóc mọi người, mọi vật xung quanh mình. Vì thế cứ mỗi độ xuân về, chim chóc lại ríu rít kéo nhau tới làm tổ, hót vang quanh nhà chú bé....