Tại sao cây tỏi ở Hoa Nam Trung Quốc rất ít ra cọng hoa tỏi?

Mỗi khi xuân hạ giao mùa, trên thị trường nông sản có một loại cọng hoa tỏi xanh non. Cọng hoa tỏi làm rau, xanh tươi thơm ngon, hợp khẩu vị, được coi là món ăn ngon trên bàn ăn.

Cọng hoa tỏi là sản phẩm của cây tỏi ở một thời kì sinh trưởng nào đó. Khi cây tỏi sinh sôi, do hạt giống thoái hóa, thường dùng nhánh tỏi để sinh sôi. Tâm giữa mỗi nhánh tỏi có một lỗ nhỏ, nảy mầm bên trong, lá bẹt mà hẹp dài là từ lỗ nhỏ này mà chui ra. Thời kì đầu tỏi sinh trưởng, lá non tươi này chính là cọng hoa tỏi tươi mà chúng ta ăn. Khi chất dinh dưỡng trong cơ thể tỏi đến một giai đoạn nhất định, cọng hoa tỏi tươi sẽ sinh trưởng đầy đủ, trong một điều kiện môi trường nhất định, tỏi sẽ lên vồng nở hoa. Đồng thời, bộ phận dưới đất của tỏi cũng sẽ không ngừng phình to, lớn thành củ tỏi. Cho nên, cọng tỏi trên thực tế là cuống chùm hoa của tỏi, tức là trong đám lá tỏi, mọc ra một cuống hoa vươn cao, sau này có nụ hoa mọc lên trên nó.

Nhánh tỏi trồng trong ruộng có phải đều có thể lên cọng tỏi, lên vồng tỏi mà lớn thành củ tỏi không? Điều đó không nhất định. Bởi vì bất kì một loài thực vật nào, trong giai đoạn phát dục nhất định hình thành hình thái của một cơ quan nào đó, mà giai đoạn phát dục lại cần điều kiện môi trường riêng của nó. Sản phẩm tỏi khác nhau, khả năng nảy mầm, ra lá, lên vồng và kết củ tỏi không giống nhau, môi trường sinh trưởng và điều kiện phát dục mà nó cần cũng đều có sự khác biệt. Nhánh tỏi ở điều kiện nhiệt độ hơi ẩm rất dễ nảy mầm sinh trưởng, nhưng muốn lên vồng ra hoa thì không dễ. Trước tiên, điểm sinh trưởng dưới đất của tỏi ở thời kì mầm non nhất định cần trải qua giai đoạn nhiệt độ ẩm. Chỉ cần trải qua một khoảng thời gian nhiệt độ thấp kích thích, điểm sinh trưởng mới có thể thành mầm ngồng tỏi. Sau đó, cần nhiệt độ hơi cao và ánh sáng đầy đủ. Như vậy, lá của tỏi liền có thể tạo ra chất dinh dưỡng đầy đủ, vận chuyển xuống bộ phận dưới đất dự trữ lại, để cung cấp thời kì lên vồng dùng. Sau khi chuẩn bị đầy đủ hai điều kiện tất yếu này, tỏi mới có thể lên vồng, nở hoa.

Ở vùng Hoa Nam, trong một năm lạnh nhất là tháng 1 – 2, nhiệt độ bình quân cao khoảng dưới 10oC, nhưng thời gian không dài, thường không quá 10 ngày. Điều kiện tự nhiên của phía Nam, tỏi thường rất khó có cơ hội qua giai đoạn nhiệt độ thấp để có thể lên vồng ra hoa, vì thế cũng rất ít có thể lớn làm cọng tỏi cho món ăn.