Thế nào là kiến trúc không trở ngại?

Sự tiến bộ của xã hội văn minh, đòi hỏi phải làm sao cho người tàn tật cũng như người khoẻ mạnh, có thể tham gia hoạt động xã hội như nhau. Để cho người tàn tật trong khi hoạt động cảm thấy thuận tiện, thoải mái ở một số công trình kiến trúc đã xuất hiện nhiều thiết kế đặc biệt, loại kiến trúc này thường được gọi là "kiến trúc không trở ngại".

Năm 1982, Nhật Bản đã biên soạn tiêu chuẩn thiết kế kiến trúc sử dụng thuận tiện cho người tàn tật, yêu cầu trong thiết kế kiến trúc thể dục thể thao, phải xét đến nhu cầu xem thi đấu và tham gia thi đấu của người tàn tật, ở Trung Quốc khi tiến hành Đại hội thể dục thể thao Viễn Nam, đã xây dựng một công trình kiến trúc không trở ngại cỡ lớn đầu tiên được gọi là "toà nhà Viễn Nam".

Việc thiết kế và bài trí kiến trúc không trở ngại có một số đặc điểm chủ yếu, ví dụ như, ngoài cầu thang dùng cho người bình thường ra, còn có đường dốc chuyên dùng cho xe lăn, bố trí từ ngoài vào trong nhà và giữa các tầng gác, độ dốc khoảng 1/14 chiều cao cứ lên 1 m, là có sàn nghỉ, hai bên đường dốc còn lắp tay vịn và một số trang thiết bị khác.

Trong kiến trúc không trở ngại có lắp thang máy cỡ lớn, có thể đồng thời chứa bốn xe lăn, trong toà nhà Viễn Nam có 13 thang máy cỡ lớn. Cũng có trường hợp dùng thang máy hình tròn, để tiện cho xe lăn hoạt động. Ngoài ra, ở mặt đất lát thảm cao su, các cột và góc tường đều làm thành hình bán nguyệt, các góc tường của sân thi đấu đều đệm cao su bảo vệ v.v.

Các cửa phòng khách trong toà nhà Viễn Nam đều mở rộng 90 cm, nhà vệ sinh ở trong gian phòng đều dùng cửa kiểu mành ngăn cách, bệ rửa mặt, bệ hố xí, chỗ tắm bằng vòi hoa sen đều có lắp tay vịn, bên cạnh giường nằm và trong buồng vệ sinh đều có nút bấm có chữ khắc in cho người mù v.v. Những cái đó đều nhằm phục vụ và giúp đỡ rất tốt cho người tàn tật hoạt động thuận tiện.

Một số kiến trúc không trở ngại khác còn có: ở nhà xí công cộng có hố xí dùng riêng cho người tàn tật, ở phòng thay quần áo dùng cho người tàn tật cũng có hố xí, trên chỗ ngồi xem thi đấu có dành riêng chỗ chuyên dùng cho người tàn tật đi xe lăn, ở bên cạnh bể bơi có xây đường dốc xuống nước dùng cho người tàn tật, ở những nơi công cộng có đặt riêng bàn phục vụ tiếp đãi người tàn tật v.v.

Hiện nay, kiến trúc không trở ngại chủ yếu tập trung ở các sân thể dục thể thao, cũng có kiến trúc nhà ở thiết kế riêng cho gia đình người tàn tật, có một số cửa hàng tổng hợp lớn hoặc trung tâm mua bán cũng bắt đầu chú ý đến vấn đề này.