Truyền thông số liệu là gì?

Trước khi bàn về truyền thông số liệu (truyền thông dữ liệu), chúng ta hãy nói tới một khái niệm có liên quan, đó là truyền thông tương tự. Ví dụ về truyền thông tương tự trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta thì rất nhiều. Chẳng hạn như chương trình phát thanh truyền tải trên không trung của đài phát thanh, chương trình truyền hình truyền tải trên không trung của đài truyền hình vô tuyến, chương trình truyền hình truyền tải bằng cáp quang và cáp điện đồng trục của đài truyền hình hữu tuyến, rồi cả việc điện thoại thông thường truyền tải ngữ âm. Ngay tại nhà chúng ta thì những thiết bị như máy điện thoại thông thường, máy quay video, máy CD, máy VCD, dàn âm thanh đều thông qua tuyến tín hiệu âm tần (audio), thị tần (visual) để cùng truyền tải thông tin. Và đó cũng là các ví dụ về truyền thông tương tự. Tóm lại, truyền thông tương tự thì truyền tải các tín hiệu tương tự âm tần và thị tần.

Truyền thông số liệu là sự truyền tải, trao đổi và xử lí số liệu hệ nhị phân bằng hệ thống truyền thông mà giữa máy tính và máy tính hoặc giữa máy tính và thiết bị đầu cuối sử dụng. Nó là phương thức thông tin kết hợp giữa kỹ thuật máy tính và kỹ thuật truyền thông. Điểm phân biệt chủ yếu giữa truyền thông số liệu và truyền thông tương tự là: truyền thông số liệu truyền tải số liệu hệ nhị phân, nó có thể là con chữ, con số, chữ Hán và kí hiệu của mã hệ nhị phân, cũng có thể là những tin như âm thanh, thị tần, tranh ảnh đã số hóa.

Có liên quan đến khái niệm nêu trên còn có hai khái niệm: hệ đếm thông tin mô phỏng và hệ đếm thông tin số. Hệ thống truyền thông tương tự truyền tải tín hiệu tương tự, còn hệ thống truyền thông số thì truyền tải tín hiệu số. Đương nhiên sử dụng hệ thống truyền thông tương tự sẽ có thể tiến hành truyền thông tương tự, sử dụng hệ thống truyền thông số thì có thể tiến hành truyền thông số. Thế nhưng, ngoài hai loại tổ hợp cũng là có thể, nhưng phải áp dụng kỹ thuật loại khác. Khi tiến hành truyền thông số theo hệ thống truyền thông tương tự, thì điểm phát (terminal) trước hết phải biến đổi số liệu hệ nhị phân thành tín hiệu tương tự, rồi đưa vào hệ thống truyền thông để truyền tải. Điểm thu (terminal) phải giải tín hiệu tương tự thu được thành số liệu hệ nhị phân ban đầu. Quá trình này do modem thực hiện. Cũng vậy, khi tiến hành truyền thông tương tự sử dụng hệ thống truyền thông số thì trước khi truyền đi phải số hóa tín hiệu tương tự, tiếp nhận xong phải hoàn nguyên tín hiệu số thành tín hiệu tương tự. Mạng điện thoại thuộc về hệ thống truyền thông tương tự, còn mạng số nghiệp vụ tổng hợp ISDN thì thuộc hệ thống truyền thông số. Phương hướng phát triển từ nay về sau là số hóa và truyền thông số. Trong một tương lai gần, điện thoại và truyền hình mà chúng ta dùng đều sẽ số hóa.