Vì sao rượu giả có thể làm chết người?

Trong nhiều năm gần đây, báo chí đã từng nêu lên sự kiện nhiều kẻ làm ăn bất chính đã làm rượu giả để kiếm lời. Người uống phải rượu giả dễ bị ngộ độc, nhẹ thì đầu váng mắt hoa, nặng thì bị mù thậm chí đi đến tử vong. Vì sao rượu giả lại làm cho người ta mất mạng? Nguyên liệu để làm rượu giả thường là loại cồn công nghiệp rẻ tiền, trong đó chứa nhiều rượu metylic. Rượu metylic và rượu etylic có cấu tạo và tính chất hoá học gần giống nhau. Ví dụ ở nhiệt độ thường đều không màu, là chất lỏng dễ bay hơi, hoà tan trong nước, dễ cháy. Rượu etylic và rượu metylic đều có mùi nồng, khi trộn chung với nhau khó có thể phân biệt chúng.

Đầu tiên rượu metylic được chế tạo bằng cách chưng gỗ nên được gọi là rượu gỗ. Rượu metylic có nhiều ứng dụng trong công nghiệp như dùng làm nhiên liệu, làm dung môi để hoà tan các chất hữu cơ. Nếu ta thêm rượu metylic vào cồn công nghiệp có thể nâng cao tính năng cháy, mà rượu metylic lại có giá thành thấp, nên trong cồn công nghiệp thường có trộn rượu metylic theo một tỷ lệ nhất định. Nhưng rượu metylic có một nhược điểm rất quan trọng là rất độc cho người. Khi ta uống rượu etylic vào người, rượu etylic sẽ chuyển hoá thành anđehyt etylic, sau đó thành axit axetic. Các phản ứng này chủ yếu tiến hành trong gan. Còn rượu metylic trong cơ thể người sẽ biến thành axit fomic rất độc. Axit fomic lại không tham gia quá trình tuần hoàn trong cơ thể nên khó thải ra ngoài mà tích tụ lại trong cơ thể gây nhiều tác hại nghiêm trọng. Hệ thần kinh, nhãn cầu dễ mẫn cảm với axit fomic nên dễ bị axit fomic gây hại. Các quá trình đồng hoá trong cơ thể cũng do tác hại của axit fomic mà bị hỗn loạn không kiểm soát được. Vì vậy khi người uống rượu giả có chứa rượu metylic chỉ sau mấy giờ sẽ cảm thấy mệt mỏi với triệu chứng: Đầu váng, hoa mắt, say, nôn mửa, bồn chồn, co giật, nhìn mọi vật mơ hồ. Trong trường hợp nặng thì thị lực bị mất nhanh chóng, có thể đi đến mù hẳn. Nặng hơn nữa có thể làm tim đập nhanh hỗn loạn, mạch yếu, khó thở, cuối cùng bị tử vong.

Người lớn khi uống 5 - 10ml rượu metylic có thể xuất hiện hiện tượng ngộ độc nghiêm trọng. Uống đến 30ml có thể bị tử vong. Vì vậy chính phủ các nước đều nghiêm cấm việc bán thức uống có chứa rượu metylic. Vì cồn công nghiệp có chứa nhiều rượu metylic nên không được dùng để pha chế rượu uống.